وارث شاہ بطور مؤرخ /حصّہ اوّل۔۔کاشف حسین سندھو

پنجاب وچ وارث شاہ جیہے قدیم شعراء دا کلام ایس کر کے بہوؤں اہمیت دا حامل اے کیونجو پنجاب دی تاریخ ہمیش سرکار دربار دی لکھی ھوئی ملدی اے اور سرکار دربار وی مدتاں تائیں غیرپنجابی رھی اے ایس کر کے سانوں پنجاب دا عوامی بیانیہ صرف پنجابی کلاسیکی کلام دے راہیں مل سگدائے وارث شاہ نوں بطور مؤرخ اساں سب توں پہلاں پنجاب دے حوالے نال ویکھسائیں وارث دے کلام وچ پنجاب دے بہوؤں حوالے ملدن ساریاں دا وارووار نتارا کر لویئے
وارث شاہ بار بار پنجاب دی خرابی دا تذکرہ کردے نیں (ایہو معاملہ بلھے شاہ دا وی ھے ) اج تیک ایہ خرابی جاری اے ایتھوں تائیں کہ او آغاز وچ ہی جتھے عموماً شاعر حمد و ثناء توں آغاز کردے نیں اوتھے ہی رب رسول ص صحابہ رض دے ذکر توں بعد جدوں اولیاء دی حمد تے اپڑدے نیں تے آکھ دیندے نیں
” شکر گنج نے آن مکان کیتا دکھ درد پنجاب دا دور ھے جی ”
ایتھے گوہ کرن دی لوڑ ھے کہ او ابتداء وچ ھی پنجاب دے دکھ درد دا رونا کیوں رون بیہہ جاندے نیں ؟ اور اووی ابتداء توں ہی جیس ویلے شکر گنج دا ویلا سی ؟ صاف ظاہر ھوندائے کہ وارث شاہ پنجاب دے دکھ نوں قدیم توں سمجھ تے دس رھے نیں ۔ پنجاب ہزار توں اوپر ورھیاں توں مسلسل حملیاں دی زد وچ ھے ایہو دکھ او شکر گنج توں بیان کرنا شروع کردے نیں تے مسلسل بیان کردیاں اپنے دور تائیں اپڑ جاندے ہین ۔
دھڑویل دھاڑے مار ملک لٹن میرا دیس لٹیا اینہا لاڑیاں نیں ”
وارث شاہ جیئوں دلاں پنجاب لٹی تیویں جوگی نوں لٹ اجاڑیا نے ”
( ڈاکو ڈکیت میرا ملک لوٹتے ہیں میرا دیس انکی فوجوں نے اجاڑ دیا ھے )
( وارث شاہ جوگی کو یوں لوٹا گیا ھے جیسے لشکروں نے پنجاب لوٹا ھے )
لفظ ” دل” عموماً سکھ لشکر دے لئی ورتیا جاندا سی پر ایتھے ہر پاسیوں ھوون والی لشکرکشی دا بیان اے جیہڑی شمال جنوب مشرق مغرب چودھاروں ھو رئی سی ۔
سرمہ نیناں دی دھار وچ پھب ریہا چڑھیا ہند تے کٹک پنجاب دا جی ”
( تمہاری آنکھوں میں سرمہ یوں جچ رہا ھے جیسے ہندوستان پہ پنجاب کا لشکر جا چڑھا ھو )
ڈاکٹر منظور اعجاز لکھدن کہ ایہ تذکرہ اوس واقعے ول اشارہ ھے جدوں سکھ سرداراں دے متحدہ لشکر نے نجیب الدولہ دے خلاف جمنا پار جا کے کارروائی کیتی تے دلی توں ھو کے واپس آئے ڈاکٹر صاحب آکھدے نیں کہ ایس گل نال اک پرانی سیاسی ونڈ نتھر جاندی اے کہ ہندوستان تے پنجاب دو الگ الگ اکائیاں سن ۔
دوجی گل جیہڑی مینوں بار بار محسوس ھوئی او ایہ وے کہ وارث شاہ ھوون یا بلھے شاہ او کدرے وی لفظ “سکھ” نئیں ورتدے ۔ پنجاب دا لشکر یا جٹ حاکم یا زمیندار آکھ کے اینا بارے گل کیتی جاندی اے ۔ گویا کہ دھرم دی ونڈ اوس ویلے مقامیت تے حاوی نئیں ھوئی سی ۔ ایس لئی ایس سکھ لشکر نوں پنجابی لشکر ہی سمجھیا گیا
جاری ھے

  • julia rana solicitors london
  • merkit.pk
  • julia rana solicitors

بذریعہ فیس بک تبصرہ تحریر کریں

Leave a Reply